Tehuis
Oma is niet meer van mij.
Ze reist dwars door de tijd.
Wat rest van haar geheugen,
Is het leven wat ze leidt.
Zij weet soms niet meer wie ik ben.
Maar klaagt dat ik beloofd had
om gisteren de vuilkraag
weg te boenen uit het bad.
Ik houd van oma om wat was;
een zinloos eerbetoon.
En toch juist om wat is geweest
maak ik haar badkuip schoon
Kirsten Robijn, 13 jaar
Moeder
Behoedzaam nam ik moeders hand en legde die in de mijne,
die zachte hand met doorzichtige huid en fijne blauwe lijnen.
Zij keek mij aan, maar zag me niet.
Ik vraag me af…had ze pijn of verdriet.
Ik vroeg het haar, ze keek me aan,
ik denk niet dat ze me zag staan.
Ze keek wat wazig voor zich uit
en streelde mijn hand, mijn arm zonder geluid.
Toen brabbelde ze wat en lachte een keer,
doch even later was die afwezige blik er weer.
Stil vroeg ik mij af of ze me nog herkent,
ik denk het niet…moeder was dement.
Ik hield zielsveel van dat lieve mens
en hoop dat ze nu gelukkig is, 't is mijn grootste wens.
Ine van der Pluijm-Willems
Dementie
Eenzaam verblijf ik,
en zink ik dieper weg.
Mijn angsten verdrijf ik,
met de woorden die ik zeg.
Mijn herinneringen zweven gestaag achteruit,
als vrije vogels richting zuid.
Naar een warme plaats van het verleden,
alwaar ik tevreden,
mijn rustplaats zal betreden.
Wie geeft nog om de kleine uren,
waarin mijn gevoelens zichzelf sturen.
Wie geeft nog om een vogelvlucht,
dwalend in de lucht,
zoekend naar een bestaan,
beseffend te hebben afgedaan.
Mijn ziel is al afgeschreven,
mijn wil afgedreven.
Dadelijk wordt het kil,
blijven mijn woorden stil.
Wie geeft nog om dit leven,
Waaraan ik vast blijf kleven.
Mijn bewustzijn wordt onbewust,
en toch blijf ik gerust.
Onwetend wanneer ik stop,
ergens houdt het lijden op.
Want in tijd verstijf ik,
en sterven de woorden die ik zeg.
Op een fantasiewereld drijf ik,
en zink ik langzaam weg.
Roy Smits
Onbewogen?
Ze hangt in de stoel
en trekt een lang gezicht.
Ze lijkt onbewogen , zonder gevoel
maar in haar ogen schijnt af en toe wat licht.
Ze ziet alles zwart en is ontevreden,
ze vertoont dement gedrag.
Bij het uitkleden agressief en houdt zich stijf,
vertoont zelden of nooit een lach.
Ze spreekt nauwelijks een woord
en luistert niet naar wat je zegt.
Je weet dat ze je hoort
maar heeft zich bij de situatie van nu nooit neergelegd.
Haar zoon? Ze kent hem niet
en daarom heeft hij afstand genomen.
Het doet hem nog steeds verdriet
maar hij blijft gelukkig komen.
Ze hangt weer in de stoel
en trekt een lang gezicht.
Ze lijkt onbewogen, zonder gevoel
maar in haar ogen flitst een licht.
Tineke Boer-Sander
Een afscheid voor altijd
Verdwaald!
op zijwegen,
doodlopend
Geen uitzicht
op retour
Donker bos
onheilstijding
voor het nu!
Onomkeerbaar!
Verval van waardigheid
Onbegrepen
teruggekeerd
als | boomerang|
bij eerste licht
Lief dat je bent gekomen,
mijn liefste, zoon, prinses
Dag vader, moeder
kom je mij nu halen
ik wil naar huis,
ben je met de koets?
Nog even lief
blijf ik bij jou
De zuster zal zo komen
ze is heel aardig
Liefste, oh liefste
voorgoed ben ik jou verloren
mijn woorden
voor eeuwig opgelost.
Lief dat je bent gekomen,
mijn liefste, mijn zoon, prinses
Dag vader, moeder
kom je mij nu halen
ik wil naar huis,
ben je met de koets?
Liefste, oh liefste
voorgoed ben ik jou verloren
mijn woorden
voor eeuwig opgelost.
Ken je Gerard nog,
die is al dood,
zo jong nog
hij was pas 10
Wat doe je hier?
ik wacht op papa
die komt zo met de koets
ik wil naar huis
Wie ben je?
Nog even lief
blijf ik bij jou
De zuster zal zo komen
ze is heel aardig
Liefste, oh liefste
voorgoed ben ik jou verloren
mijn woorden
voor eeuwig opgelost.
Ruud L. Duiven
Er zijn...
Gevoel van onrust
Woede en onmacht
Kan niet worden weg gekust
Wordt hoogstens verzacht.
Tineke Boer-Sander
Dement, maar toch...
Gedesoriënteerd
Verdwaald in huidige werkelijkheid
Toch presteert
Zonder verlies waardigheid.
Tineke Boer-Sander
Alzheimer
Niet meer weten of begrijpen
Is niet meer zijn
Is leven in totale duister
Is leven met veel pijn
Niet meer samen
Maar gescheiden door het duister
Niet meer zij aan zij
Het leven ontdaan van alle luister
Zoekend en onwetend
Naar wat niet meer is
En je nooit begrijpen kunt
Slechts aanvaarden wat is verloren
Hopend op een nieuw begin
Oude liefde wordt opnieuw geboren
Mevrouw A.M. van der Linden-Los
Eens
Ooit geweest
Lang geleden
Toen een heldere geest
Nu troebel heden.
Tineke Boer-Sander
Kwijt
Zoek in mijn geheugen
Naar dingen die ik kwijt ben
Verzin meermalen een "leugen"
Omdat ik de waarheid niet meer ken.
Tineke Boer-Sander
Alzheimer
Geen geluid dat klinkt
instrument verzamelt stof
Voorbij zijn de voortgebrachte klanken
door een open raam
Lege ogen in de ruimte
staren in het niets
hersenen verzamelen weemoed
voor de verdwenen klank
de luiken dicht
Een mond, prevelende lippen
onverstaanbaar der onbegrepen zinnen
Woordenbrij verzameld pap
als verdwenen lepel in open mond
Geen voedsel meer voor de geest
wordt opgenomen als vitaminen
voor verstaanbare woorden, zinnen
en begrepen klanken
Beschouw het brein als een oneindig universum
zonder einde, zonder rand
waar je afvalt,
als je moet beslissen tijdens het balanceren
om de evenwicht niet te verliezen en
te vallen in een andere dimensie
Beschouw dat je nog het besef hebt van de realiteit
nog kan koesteren en omarmen
Hoe moeilijk dat ook soms of altijd kan zijn
Beschouw dat een brein richting kan geven
en ontwijken van de rondvliegende hemellichamen
en stenen in deze onmetelijke ruimte van ons heelal
Dan is de onmetelijke ruimte als universum donker
soms met heldere sterren als licht, even maar flonkerend
als helder moment en kostbaar moment
dat niet meer wordt begrepen
Dan wordt de onmetelijke ruimte als universum
beschouwd als onmenselijk ervaring over verval van decorum en identiteit
dan ziet men ogen zonder beeld, als een onomkeerbaar proces
van het uiteindelijk vallen in een peilloze dimensie als voor eeuwig verloren evenwicht.
Ruud L. Duiven
Zonder woorden
Geestelijke kracht
Is zonder woorden zeggen
Wat pijn verzacht
Zonder uit te leggen
Tineke Boer-Sander
Ogen
Ogen
Spiegelende zielen
Verdriet gewogen
Wimpers die neervielen
Tineke Boer-Sander
Alzheimer
Alzheimer, dement
Meedogenloos snel
Wordt erkend
Uiteindelijk wel
Tineke Boer-Sander
Verzorging?
Druk bezet
Geen tijd
Even in de wacht gezet
Spijt
Tineke Boer-Sander
(zonder titel)
zij specialiseerde zich in Andalusische flamenco
hij hield van de ruches in haar kleed
kende alle bloemen in de stof en
klankte de kleuren in elkaar
repetitieve ritmische noten
hypnotiseerden haar gehoor
Ravel had de ziekte van Pieck
leed aan afasie en echolaliede zijn bolero
zolang ze niet wist
dat dit een gestoorde hersenfunctie was
vond ze het mooi, zo mooi
zo mooi
zo mooi
het laatste mooi had
geen betekenis meer
maar het klonk zo mooi
zij smolt kaarswas
voor proppen in de oren
Eleonorah Tiamath
Innerlijke strijd
Geestelijke spinnenwebben
Gevangen in tijd
Angstgevoelens hebben
Innerlijke strijd.
Tineke Boer-Sander
Het denken
Stormende golven
in mijn hoofd
De gedachten bedolven
Van positief denken beroofd
Tineke Boer-Sander
Senior
De omgeving verdrietig,
Bij verlies van je "geest".
Jij geniet van de kleine dingen
en de bekende, het meest.
Kennis en wijsheid,
heeft senior in pacht.
Hoe oud en dement ook,
daarin schuilt juist zijn kracht.
Tineke Boer-Sander
Verborgen
Ik heb verdriet,
diep in mij verstopt.
Het is er wel
maar zeg het niet.
Er zit blijdschap
ook hier van binnen.
Af en toe komt het stralen
maar weet er niets mee te beginnen.
Er zit een kind
diep in elk mens verborgen.
Ik hoop dat ik het vandaag vind
en anders morgen
Tineke Boer-Sander
De Kruk
Iets wat deuren opent
en deuren sluit.
Elke keer weer hopend,
het negatieve uitsluit.
Je leven lang
een kruk gebruiken.
Bij het openen telkens bang
of er niet iets angstig op zal duiken.
Je gedachten,
duizend deuren.
Telkens afwachten
wat er staat te gebeuren.
De kruk in de hand nemen
om te openen of te sluiten.
Bepaalde inhoud claimen
en andere buiten sluiten.
De kruk als een rode draad,
lopend door je leven.
Terwijl je voor de keuze staat
of je het een kans zal geven.
De kruk
als een symbool voor vele zaken.
Voor de één geluk
om het leven makkelijker te maken.
Voor de ander een zwaar gegeven,
Over het gewicht toch steeds te waken.
Kan moeilijk anders leven
zonder uit balans te raken.
Tineke Boer-Sander
Een klein stukje geluk
Ze was driftig,
boos op alles om haar heen.
Ze wou niets eten
want alles was giftig.
Ze wist niet waar ze was.
Alleen maar vreemden om haar heen.
Ze was angstig,
had geen controle meer over haar plas.
Ze was nerveus,
keek schichtig om zich heen.
Ze plukte wat aan kleedjes,
ze wou het niet, maar had geen keus.
Ze zit vol liefde
en kijkt naar haar schoot.
Daar zit de speelgoedpoes
die haar in het verleden zoveel liefde
en vertrouwen bood.
Ze huilt nooit,
laat de poes eerst van haar bordje eten.
Andere bewoners kijken toe,
je hoort dement, gestoord.
Ze is op haar manier gelukkig.
Knuffelt af en toe het personeel.
Omklemt haar dierbare poes
en is zelden of nooit meer nukkig.
Ze is dement.
Het is een kleine wereld waarin ze leeft.
Er is weinig dat ze herkend
maar een uitstraling…
die alleen zij maar heeft.
Tineke Boer-Sander
Dementie
Ik moet naar huis
maar de deuren zijn gesloten.
Ik heb geen sleutel,
moet ik er harder tegen aan stoten?
Ik moet naar huis
maar ze zeggen dat ik hier woon.
Kom maar, u bent wat in de war.
Ik vraag: 'Waar is mijn zoon?"
Ik moet naar huis,
de lichten gaan al aan.
Kom maar, wij brengen u naar bed.
Ik kijk haar niet begrijpend aan.
Maar ik moet naar huis
en de deuren blijven dicht!
De zuster trekt mij tegen zich aan.
En ik? Ik kijk hoopvol naar haar gezicht.
U hoeft niet naar huis,
daar is alles al geregeld, ze weten ervan.
U slaapt vannacht bij ons.
Ik geloof haar…omdat ik niet anders kan.
Maar morgen?…moet ik naar huis.
Tineke Boer-Sander
Angst
Bang voor 't leven,
angst, voor wat komen gaat.
Het beleven,
hopend, dat het overgaat.
Angst voor 't verleden,
voor wat eens was.
Contacten vermeden
en nu, weet ik dat pas.
Tineke Boer-Sander
Spinnenwebben
Kijk, in ogen,
luister naar zinnen,
opgetogen,
emoties verdringen.
Zo weinig gezegd,
te veel gezwegen,
opgelegd,
pijn gekregen.
Niet zwijgen,
maar zeggen,
dan krijgen,
grens verleggen.
Verwerken,
verder lijken,
niet beperken,
gewoon, empathie laten blijken.
Tineke Boer-Sander
Zorgen
Zorgen van een persoon,
inhoud geven aan leven.
Kwestie van gevoel,
empathie, medeleven.
De 1e levensbehoefte,
is slechts een begin.
Zorgen voor,
houdt veel meer in
Een luisterend oor,
gerustellend woord.
Er gewoon zijn,
liefst ongestoord.
Een arm om de schouder,
zorgen voor veiligheid.
Vinger op de zere plek,
zorgen, een veelzijdigheid.
Zorgen, een hele verantwoordelijkheid.
Zien!
Wat zorgen inhoudt.
Om die ene enkele reden,
dat op jouw kwaliteit wordt vertrouwd.
Tineke Boer-Sander
Gewoon
Gewoon…er zijn,
op het juiste moment.
Gebaar is klein,
dankbaarheid ongekend.
Tineke Boer-Sander
Verdriet
Verdriet,
pijn in 't hart.
Zien kun je het niet,
voelen, is waar 't om gaat
Tineke Boer-Sander
Een bewoonster
Afwachten, kijkt ze me aan,
hoopvol gezicht.
Dicht tegen me aan staan,
statig opgericht.
Wil met me mee,
naar huis en kinderen.
Is ontevree,
als ik tracht, dat te verhinderen.
Wil zorgen,
nodig zijn, voor anderen.
Plannen maken voor morgen,
situatie van nu, veranderen.
Laat haar schouders hangen,
blik afgewend.
Aait haar eigen wangen,
de lieverd, ze is dement.
Tineke Boer-Sander
Gestrand
Pratend tegen de schimmen
De stemmen in haar hoofd
Luisterend naar de woorden
Die haar alleen zijn beloofd
Een taal niet voor mijn oren
Niet voor mijn hart te verstaan
Geschreven in woorden van
Een land hier ver vandaan
Schimmen uit haar wereld
Alleen zichtbaar voor mijn ziel
Geblindeerd door mijn lichaam
Sinds de dag dat ze van me beviel
Ik kan alleen nog luisteren
Naar de woorden uit haar mond
Niet tastbaar in het duister
Terwijl zij zich afvraagt:
Hoe ben ik hier gestrandt?
Anouk Pross
